|
Strona 2 z 2
Nurt dworski w baroku reprezentują Daniel Naborowski i Jan Andrzej Morsztyn. W twórczości D. Naborowskiego pojawia się wiele refleksji nad przemijaniem, kruchością życia ludzkiego. Typową dla epoki była fascynacja czasem (barok często zwany jest epoką zegarów), nicością i śmiercią. W wierszu Marność daje się zauważyć wyraźny wpływ biblijnego motywu Vanitas - marność. Poeta stwierdza bowiem, że wszystko w życiu jest marnością, nicością, jedyne co pozostaje człowiekowi to Boska opieka.
W Krótkości żywota pojawia się motyw czasu, który naznacza życie ludzkie. Czas płynie bardzo szybko, przynosząc starość i śmierć. Życie ludzkie jest jak (...) cień, wiatr, błysk (...), a więc jest kruche, ulotne, chwilowe. Byt nasz ledwie może nazwań być czwartą częścią mgnienia.
J. A. Morsztyn znany był z wysokiego kunsztu swych utworów. W myśl barokowej zasady, że forma dzieła powinna być jak najdoskonalsza, wielokrotnie przerabiał i poprawiał swoje teksty. Tworząc inspirował się twórczością włoskiego poety Giambattisty Marino, który twierdził, że podstawową rolę poezji jest zaskakiwanie czytelnika niezwykłą formą, szokującymi metaforami. Poezja powinna mieć zarówno intelektualny jak i zmysłowy charakter. I tak w sonecie Do trupa koncept (pomysł) polega na nietypowym porównaniu człowieka zakochanego do zmarłego. Utwór zawiera ponadto wiele niezwykłych porównań, metafor, antytez (przeciwstawień).
Kompozycja sonetu Cuda miłości opiera się na szeregu pytań retorycznych, niezwykłość formy podkreślają paradoksy, czyli błyskotliwe sformułowane myśli zawierające jakąś sprzeczność. Koncept wiersza Niestatek polega na wymienieniu kolejnych niemożliwych, absurdalnych rzeczy, zjawisk, które jednak i tak są bar: dziej realne niż stateczność (wierność) jakiejkolwiek kobiety. Cechą charakterystyczną tego tekstu są anafory, czyli powtarzające się początkowe wyrazy w wersach.
Zarówno nurt ziemiański jak i dworski, choć przeciwstawne tematycznie i artystycznie, jednak uzupełniały się wzajemnie tworząc niezwykły charakter epoki.
|